Ontbijtkoek en glucose-fructosestroop: wat eet je eigenlijk?
Ontbijtkoek wordt vaak gezien als een relatief verantwoorde keuze. Vetarm, kruidig, traditioneel. Maar wie het etiket leest, ziet vaak dat het eerste ingrediënt geen rogge is maar glucose-fructosestroop.
Wat is glucose-fructosestroop?
Glucose-fructosestroop (GFS) is een industriële zoetstof waarbij zetmeel (meestal uit maïs of tarwe) wordt omgezet in glucose, waarna een deel enzymatisch wordt omgezet in fructose.
Het resultaat: een vloeibare suiker met vrije glucose en vrije fructose.
In Europa bevat GFS meestal rond de 42–55% fructose. Dat lijkt sterk op gewone suiker (sucrose), maar er is één belangrijk verschil:
Bij tafelsuiker zijn glucose en fructose aan elkaar gebonden. Bij GFS zijn ze vrij beschikbaar.
Waarom is vrije fructose relevant?
Glucose kan door vrijwel alle lichaamscellen worden gebruikt als brandstof. Fructose daarentegen wordt bijna volledig in de lever gemetaboliseerd. Bij kleine hoeveelheden is dat geen probleem. Maar bij chronisch hoge inname kan dit bijdragen aan:
· Toegenomen levervetopslag
· Verhoogde triglyceriden
· Insulineresistentie
· Verhoogd risico op non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD)
Onderzoek laat zien dat hoge fructoseconsumptie lipogenese (vetaanmaak in de lever) stimuleert, vooral wanneer het deel uitmaakt van een overmatig suikerpatroon.
Het echte probleem: cumulatie
Het gaat niet om één plak ontbijtkoek. Het gaat om het totaalplaatje, supermarktproducten zitten vol met GFS. Denk aan:
· Frisdrank
· Kant-en-klare sauzen
· Ontbijtgranen
· Koek
· “Vetarme” snacks
Wanneer glucose-fructosestroop structureel een hoofdingrediënt is, verschuift het voedingspatroon ongemerkt richting hoge vrije-suikerbelasting.
Nutricount visie
Wanneer een traditioneel product als ontbijtkoek primair bestaat uit geraffineerde suikerstroop in plaats van granen, dan is dat geen ambachtelijk product meer, maar een suikervoertuig.
Dit soort producten zorgen voor structurele overbelasting van het metabolisme met sterk bewerkte suikers.
Gezondheid begint bij bewust kiezen. Maar hoe weet je nu waar je op moet letten als leek? Laat onze expertise je leidraad zijn.
Literatuurlijst
1. Tappy L, Lê KA. Metabolic effects of fructose and the worldwide increase in obesity. Physiol Rev. 2010;90(1):23-46. doi:10.1152/physrev.00019.2009
2. Stanhope KL, Schwarz JM, Keim NL, et al. Consuming fructose-sweetened beverages increases visceral adiposity and lipids in overweight/obese humans. J Clin Invest. 2009;119(5):1322-1334. doi:10.1172/JCI37385
3. Bray GA, Nielsen SJ, Popkin BM. Consumption of high-fructose corn syrup and obesity. Am J Clin Nutr. 2004;79(4):537-543. doi:10.1093/ajcn/79.4.537
4. Vos MB, Lavine JE. Dietary fructose in nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2013;57(6):2525-2531. doi:10.1002/hep.26299
5. Softic S, Cohen DE, Kahn CR. Role of dietary fructose and hepatic de novo lipogenesis in fatty liver disease. Dig Dis Sci. 2016;61(5):1282-1293. doi:10.1007/s10620-016-4054-0